Tại vùng đất, Tu Mơ Rông, mười năm trước, những con đường đất đỏ quanh co, nhiều đoạn dốc cao và trơn trượt mùa mưa khiến việc đi lại vô cùng khó khăn. Giữa điều kiện hạ tầng còn hạn chế, hành trình mở lối để gây dựng vùng bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh bắt đầu bằng sự kiên trì của những bước chân đầu tiên.
Không máy móc hiện đại, không sẵn nền móng hạ tầng. Cán bộ kỹ thuật cùng bà con địa phương từng bước khảo sát thực địa, lựa chọn vùng thổ nhưỡng phù hợp, mở đường tiếp cận khu trồng. Mỗi mét đường được mở ra không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở thêm cơ hội phát triển cho một vùng đất còn nhiều khó khăn.
Những bước chân mở lối
Giai đoạn đầu là thời kỳ gian nan nhất. Địa hình đồi núi chia cắt, thời tiết khắc nghiệt và điều kiện vận chuyển hạn chế khiến mọi hoạt động triển khai đều đòi hỏi nhiều công sức. Từ những lối mòn sẵn có, các tuyến đường tạm được hình thành để phục vụ việc vận chuyển cây giống, vật tư và tiếp cận vùng trồng.
Song song với việc mở đường là quá trình khảo sát, đánh giá điều kiện sinh thái để đảm bảo yếu tố bảo tồn nguồn gen quý. Việc phát triển vùng trồng được đặt trong nguyên tắc giữ rừng, bảo vệ môi trường tự nhiên và duy trì hệ sinh thái đặc hữu của núi Ngọc Linh.
Những con đường đất đỏ đầu tiên được mở giữa địa hình đồi dốc, phục vụ công tác khảo sát và gây trồng sâm.
Đồng hành cùng bà con địa phương
Xác định phát triển bền vững phải gắn với cộng đồng, đơn vị triển khai đã phối hợp chặt chẽ với người dân bản địa. Bà con không chỉ tham gia mở đường, chăm sóc vườn trồng mà còn được hướng dẫn kỹ thuật chọn giống, bảo tồn và quy trình canh tác phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.
Qua thời gian, sự phối hợp ấy dần tạo nên mô hình phát triển vừa bảo tồn nguồn dược liệu quý, vừa mở ra sinh kế ổn định cho người dân vùng cao.
Hình thành vùng dược liệu bài bản
Sau một thập kỷ, từ những lối mòn ban đầu, vùng bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh tại Tu Mơ Rông đã từng bước được hình thành theo hướng bài bản hơn. Hệ thống nhà ươm giống, khu trồng tập trung và quy trình quản lý được chuẩn hóa.
Những triền núi năm nào nay phủ xanh màu lá sâm. Vùng dược liệu không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần giữ gìn nguồn gen đặc hữu, một trong những dược liệu quý của Việt Nam.
Hành trình 10 năm mở vùng dược liệu là minh chứng cho sự bền bỉ và đồng lòng. Từ điều kiện ban đầu còn nhiều hạn chế, một mô hình bảo tồn gắn với phát triển sinh kế đã dần hình thành giữa đại ngàn.
Con đường lên núi hôm nay không chỉ là lối đi vật lý, mà là biểu tượng cho chặng đường kiến tạo giá trị bền vững, gìn giữ dược liệu quý cho hôm nay và các thế hệ mai sau.
